Cudowna Ada Sari

Jadwiga Leontyna Szayer, znana jako Ada Sari, ur. 29 czerwca 1886 r. w Wadowicach, zm. 12 lipca 1968 r. w Aleksandrowie Kujawskim) była polską śpiewaczką operową (sopran koloraturowy), pedagogiem wokalnym oraz jedną z najwybitniejszych przedstawicielek polskiej sztuki wokalnej pierwszej połowy XX wieku. Jej działalność artystyczna i dydaktyczna odegrała istotną rolę w rozwoju polskiej szkoły śpiewu operowego.

Urodziła się w rodzinie adwokata Edwarda Scheuera (od 1889 r. posługującego się nazwiskiem Szayer) oraz Franciszki z Chybińskich. Po przeprowadzce rodziny do Starego Sącza, gdzie ojciec pełnił funkcję burmistrza, rozpoczęła edukację ogólną i muzyczną. Kształciła się w zakresie śpiewu w Cieszynie i Krakowie, a następnie doskonaliła warsztat wokalny w Wiedniu (1905–1907) oraz Mediolanie (1907–1909), pozostając pod wpływem włoskiej tradycji bel canto.

Karierę sceniczną rozpoczęła we Włoszech, występując między innymi w Rzymie, po czym zyskała międzynarodowe uznanie dzięki występom na renomowanych scenach operowych Europy i Ameryki Północnej, w tym w Teatro alla Scala w Mediolanie oraz Carnegie Hall w Nowym Jorku. Jej repertuar obejmował przede wszystkim najwybitniejsze partie przeznaczone dla sopranu koloraturowego w operach kompozytorów takich jak Wolfgang Amadeus Mozart, Gioachino Rossini, Gaetano Donizetti, Vincenzo Bellini czy Giuseppe Verdi. Ceniona była za wyjątkową technikę wokalną, precyzję koloratury oraz wysoką kulturę interpretacyjną.

W okresie II wojny światowej ograniczyła działalność koncertową, koncentrując się na pracy pedagogicznej. W Warszawie prowadziła własne studio operowe, kształcąc młodych śpiewaków. Po zakończeniu wojny przez krótki czas powróciła na scenę, jednak zasadniczym obszarem jej aktywności pozostała dydaktyka. W latach 1946–1947 wykładała w Konserwatorium Krakowskim, a od 1947 r. prowadziła klasę śpiewu w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Warszawie, uzyskując stanowisko profesora nadzwyczajnego. Równocześnie prowadziła zajęcia w Średniej Szkole Muzycznej nr 1 w Warszawie.

Do grona jej najwybitniejszych uczennic należały m.in. Maria Fołtyn, Bogna Sokorska, Zdzisława Donat, Urszula Trawińska-Moroz, Halina Mickiewiczówna de Larzac, Nina Stano oraz Lidia Kłobucka. Dzięki działalności pedagogicznej Ada Sari wywarła trwały wpływ na rozwój polskiej wokalistyki, przekazując kolejnym pokoleniom śpiewaków wzorce wykonawcze wywodzące się z klasycznej szkoły włoskiego bel canta.

Za wybitne osiągnięcia artystyczne i dydaktyczne została odznaczona licznymi odznaczeniami państwowymi, w tym Krzyżem Kawalerskim i Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski, Orderem Sztandaru Pracy II klasy, Złotym Krzyżem Zasługi oraz Medalem 10-lecia Polski Ludowej. Zmarła 12 lipca 1968 r. w Aleksandrowie Kujawskim i została pochowana w Alei Zasłużonych na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie.